Obrazy i rzeźby

Od chwili debiutu Teresa Pągowska brała aktywny udział w życiu artystycznym. W latach 50-54 uczestniczyła w dorocznych Wystawach Plastyki. Pokazała też swoje obrazy na Ogólnopolskiej Wystawie Młodej Plastyki w Arsenale w roku 1955.
W roku 1959 wzięła udział w Biennale Młodych w Paryżu. Już w tym czasie dała się poznać jako artystka wrażliwa przede wszystkim na dźwięczność barwy (podczas wystawy w Arsenale otrzymała nagrodę za całość prac). Cecha ta łączyła jej malarstwo z tradycją kolorystyczną, kontynuowaną przez grono pedagogów gdańskiej PWSSP,
czyli w tzw. szkole sopockiej. Współpraca z tym gronem zaowocowała też powstaniem obrazu MANIFESTACJA 1-MAJOWA W 1905 R. (1952) - jednego z najbardziej znanych przykładów realizmu socjalistycznego, który Pągowska malowała wraz z K. Łada-Studnicką.
Obraz ten był jednak ewenementem w jej twórczości: od poetyki socrealizmu odeszła szybko i nieodwołalnie.
Teresa Pągowska zawsze zdradzała nieprzeciętną wrażliwość kolorystyczną. W drugiej połowie lat 50. większy nacisk kładła na ekspresyjne wartości barwy. Tendencja ta znalazła rozwinięcie w kompozycjach z lat 60., powstałych w dużej mierze pod wpływem P. Potworowskiego, z którym zawarła znajomość i współpracowała w latach pracy w gdańskiej PWSSP.
W przeciwieństwie do Potworowskiego, którego domeną był pejzaż, a z czasem wyrosłe z niego malarstwo abstrakcyjne, Pągowska skupiła się na postaci ludzkiej. Właśnie w latach 60. jej malarstwo zdominował motyw silnie zdeformowanej, traktowanej skrótowo, ludzkiej (głównie kobiecej) figury, ukazywanej często w dynamicznych układach.
Od tamtej pory postać ludzka jest w tym malarstwie obecna jako pozbawiona rysów indywidualnych zwarta, mocna sylweta (prace układają się w cykle: DNI, PRZEMOC, WNĘTRZA ZAMKNIĘTE, FIGURY MAGICZNE). Artystka chętnie operuje gwałtownymi spięciami sumarycznych kształtów oraz kontrastami plam jednolitego koloru.
Przez tę umowność odbiera bohaterom jednoznaczny charakter. Częstokroć robią oni wrażenie widm. W obrazach tych zaakcentowana jest przede wszystkim atmosfera intymnych zbliżeń i napięć między ukazywanymi osobami.
czyje dzieła są u nas wystawiane?
Teresa Pągowska
Urodzona w 1926, zmarła 7 lutego 2007. Dyplom uzyskała w 1951 w PPWSP, gdzie studiowała malarstwo i techniki ścienne pod kierunkiem m.in. E. Wasilkowskiego.
W 1988 została profesorem. Chociaż uprawiała przede wszystkim malarstwo sztalugowe, w latach 50, podobnie jak wielu innych twórców, zajmowała się też sztuką monumentalną (STARÓWKA GDAŃSKA, 1953).
Tematyczne i formalne cechy malarstwa pozwalają zaliczyć je do interesujących zjawisk z obszaru nowej figuracji. Nie jest to twórczość zaszufladkowaną, zamknięta w określonym module, lecz pulsująca świeżością odkryć kolorystycznych. Pod tym względem wyróżniają się prace monochromatyczne z lat 70. (MONOCHROMATY). Warto zwrócić uwagę na wykorzystujące motywy kompozycje powstające od lat 90. - konstruowane z lekkością, wypełnione plamami świetlistych barw (ARBUZ CZERWONY, 1996), dekoracyjne, pełne wdzięku i humoru (KOT OBSERWATOR, 1995).
Artystka wykorzystuje w nich strukturę oraz barwę niezagruntowanego płóciennego podobrazia i kreśli znaki, operując kilkoma zaledwie ruchami pędzla. Prostota form, oszczędność środków, rezygnacja z malarskiego wyrafinowania, ujawniają sumę doświadczeń, której istotę można porównać do intensywności
formuły haiku. Bohaterami tych płócien są pojedyncze elementy: jeden owoc.
Interesująco zaowocowało także podjęcie przez Pągowską w latach 80. tematyki religijnej (w roku 1983 otrzymała I nagrodę w konkursie na obraz z motywem Zwiastowania).
Od 1963 roku malarka należała (honorowo - w efekcie pokazu prac w paryskiej Galerie Charpentier) do grupy Realites Nouvelles i Nouvelle École de Paris. Jest laureatką nagrody nowojorskiej Fundacji im. Alfreda Jurzykowskiego (1990). Pisali o niej m.in.: Zdzisław Kępiński (w pracy z serii Współczesne malarstwo polskie, 1969) oraz Maciej Gutowski (w książce Teresa Pągowska, 1996). Okazję do nowych publikacji stanowiła rocznica 70. urodzin artystki, obchodzona w roku 2001.